Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie

Nieuws


13 december 2011: verslag van ITWG bijeenkomst

Afgelopen november bezochten Reinier van ’t Zelfde en Reem Weda van Bureau AAT-ned de bijeenkomst van de ITWG (International Terminology Working Group) bij het Getty Research Institute (GRI). Deze bijeenkomst vond plaats van  7 t/m 10 november en werd georganiseerd door dr. Murtha Baca, hoofd ‘Digital Art History Acces’, aan het Getty Research Institute.
Het doel van de  bijeenkomst was om de redactionele en technische ontwikkelingen binnen de diverse vertaalprojecten en het Vocabulary Program van Getty te presenteren en om deze ontwikkelingen verder op elkaar af te stemmen. Buiten de Nederlandse vertaling die het RKD verzorgt, worden er vertalingen gemaakt in het Spaans door DIBAM (de Chileense organisatie van Bibliotheken, Archieven en Musea). In Duitsland werkt men vanuit het Institut für Museumsforschung en het Pruisische Museum aan de Duitse vertaling en in Taiwan werkt een thesaurusgroep van het TELDAP (Taiwan E-Learning en Digital Archive Program) aan de Chinese versie.
Daarnaast waren er gastsprekers afkomstig uit instellingen en projecten die van de AAT gebruik maken. Respectievelijk: Museum Pinacoteca in Sao Paulo, Brazilië, het project MACE, Metadata for Architectural Contents in Europe en het Nationaal Museum van Nieuw-Zeeland, Te Papa Tongarewa. Deze instellingen gebruiken de thesaurus om hun gebruikers fundamenteel beter te laten zoeken, en te laten vinden.
Ook waren er enkele sprekers vanuit GRI die hun visie gaven op zaken als copyright/rechten en uitdagingen als ‘Linked Open Data’. Ook werd  een beeld geschetst van de mogelijkheden die geassisteerd zoeken met behulp van terminologiebronnen te bieden heeft.
Bureau AAT-Ned kreeg complimenten voor haar nieuwe brochure en het opzetten van een redactiegroep die zich met het toevoegen van nieuwe terminologie bezig houdt. De uitdaging voor Bureau AAT-Ned op korte termijn zal het updaten van de inhoud van de thesaurus met de Getty AAT van 2011 zijn.  Op iets langere termijn moet de AAT de vanzelfsprekende plek worden voor iedereen die cultuur-historische terminologie zoekt of wil verbinden in het semantisch web.

ITWG meeting 2011

30 november 2011: Analyseer de kwaliteit van uw data met Erfgoedstats!
Zou u wel eens willen weten hoeveel en welke trefwoorden in uw collectie-informatiesysteem overeenkomen met concepten in de AAT-Ned of een andere terminologiestandaard? Of wilt u op een gemakkelijke manier overzichten krijgen van wat er in de velden is ingevuld?

Nu kunt u uw gegevens analyseren met Erfgoedstats, een handige open source tool ontwikkeld door Digiridoo in samenwerking met het Vlaamse erfgoedveld.  
 
Veel collectiebeschrijvingssystemen bieden wel de mogelijkheid om data te analyseren, maar methodes hiervoor zijn soms nogal omslachtig en je moet veel verschillende bewerkingen uitvoeren om tot resultaten te komen. Erfgoedstats geeft u op een gemakkelijke manier een beeld van de kwaliteit van uw registratie en allerlei nuttige statistische informatie.
Zo komt u het volgende te weten:

  • Een overzicht van alle velden gebruikt om je collectie te beschrijven.
  • Het percentage objecten waarvoor een bepaald veld in ingevuld.
  • Het aantal objecten waarvoor een bepaald veld is ingevuld.
  • Hoeveel keer een veld gemiddeld ingevuld is per object.
  • De gemiddelde lengte van elk veld.
  • Het aantal unieke waarden van elk veld.
  • De ingevulde waarden.
     
Bovendien kunt u voor een aantal velden (objectcategorie, objectnaam, materiaal en techniek) de gegevens uit je export vergelijken met een thesaurus, zoals de AAT-Ned. Het programma biedt je de mogelijkheid een aantal vaste standaardthesauri in te stellen waarmee de termen uit deze velden worden vergeleken.
Zo komt u het volgende te weten:

  • Welke en hoeveel termen voorkomen als voorkeursterm in de thesaurus.
  • Welke en hoeveel termen voorkomen als niet-voorkeursterm in de thesaurus.
  • Welke en hoeveel termen niet voorkomen in de thesaurus.

    Lees meer over deze tool op de
    website van CEST (Cultureel Erfgoed Standaarden Toolbox) van PACKED. Hier vindt u ook de handleiding.

 
20 september 2011: Uitbreiding van de browser met Gridwalker.

 

De functionaliteit in de browser van de AAT is uitgebreid met de Gridwalker van de firma Gridline. De Gridwalker biedt een alternatieve manier van navigeren door- en presentatie van- de concepten van de AAT. Als u een term heeft geselecteerd krijgt u een visualisatie van de conceptgegevens onder de conceptdetails te zien. Hiermee kunt u verder navigeren door de AAT.

gridwalker

Het werkt als volgt: als er een term gezocht wordt in het zoekveld en men selecteert deze term dan wordt de term ook in de Gridwalker getoond. Het gevonden concept staat centraal en daaromheen worden de alternatieve, synonieme en gerelateerde termen gepresenteerd. Het is mogelijk vanaf dat moment om op deze termen in de Gridwalker te klikken voor de termdetails. Via de broader- of narrower term kunt u verder door de hiërarchieën navigeren. De conceptsdetails veranderen mee met de termen die u aanklikt.

Overigens kunt u ook direct vanuit de Gridwalker in de AAT zoeken. Dit werkt echter alleen als u de term direct volledig en op de juiste wijze spelt. Zoeken op delen van woorden kan alleen via het oude zoekscherm. De vorm en functionaliteit van de Gridwalker zelf staat nagenoeg vast, maar wellicht heeft u opmerkingen over de presentatie en locatie in de  browser. Wij horen graag uw bevindingen!

12 julie 2011
Nederlandstalige bronnen voor de AAT concepten.
Om de validatie van de Nederlandstalige AAT-concepten inzichtelijk te maken tonen we in het detailscherm nu ook het beschikbare bronmateriaal voor deze concepten. De verkorte annotatie is aanklikbaar gemaakt en toont de volledige brongegevens als u deze aanklikt. Concepten zonder specifieke bron hebben vaak 'Bureau AAT, RKD' als bronvermelding. De meeste van deze op deze wijze geannoteerde concepten zijn vertaald door het vertaalbureau UVA-vertalers en nagekeken door Bureau AAT. Ziet u onjuistheden, aarzel dan niet om het 'bewerkingsformulier' te gebruiken om dit aan ons door te geven.

8 juni 2011
De AAT-browser heeft nieuwe look en een nieuw voorstelformulier!

De AAT is een product in ontwikkeling en daar hoort af en toe een kleine make-over van de browser bij. De vakken waarin de onvertaalde termen en de laatste opmerkingen staan, zijn naast elkaar in het scherm gezet. Daarbij is de banner vernieuwd en gebruiken we enkele nieuwe kleurstellingen.
Het formulier om nieuwe concepten voor te stellen is uitgebreid met een aantal velden om duidelijker aan te geven welke informatie er nodig is voor de opname van een nieuw AAT-concept. Niet alle velden zijn verplicht maar een voorstel moet altijd drie bronnen hebben en we hopen op een suggestie voor een Engelse vertaling. Het formulier zit onder de knop 'term voorstellen' in het detailscherm van een concept. We hopen dat deze nieuwe look bevalt. Mocht u goede ideeën en/of opmerkingen hebben, dan horen we deze graag!

10 mei 2011: PDF Brochure te downloaden via www.aat-ned.nl

12 april 2011: Nieuwe AAT brochure voor het werkveld.

Met gepaste trots presenteren wij u onze nieuwe brochure. In de brochure wordt op een heldere manier het belang van de Art & Architecture Thesaurus toegelicht als hulpmiddel voor eenduidige en doelmatige collectieregistratie. De publicatie zal de komende maand verspreid worden via museumconsulenten en enkele overkoepelende erfgoedinstellingen. Daarnaast zal het digitaal worden aangeboden via onze site en diverse andere kanalen.

Voorpagina AAT brochure

 

2 maart 2011: facetnaam 'Agenten' wordt 'Actoren en organismen'

Na overleg met de Klankbordgroep heeft Bureau AAT besloten om de facetnaam 'Agenten' te wijzigen. 'Agenten' was volgens menigeen geen duidelijke benaming; het gaf geen helder beeld van wat voor soort concepten onze gebruikers in dit facet kunnen vinden. Daarbij wordt in de nabije toekomst de hiërarchie 'levende organismen' binnen dit facet toegevoegd waardoor de naam de lading nog minder dekt. Daarom is besloten om voortaan de naam 'Actoren en organismen' te gebruiken.
De betekenis van 'actor' is volgens de Van Dale: een individu, instelling of organisatie die van doorslaggevende invloed kan zijn in een bepaald proces.
De CIDOC-CRM definitie is: Actors are people, either individually or in groups, that have the potential to perform intentional actions for which they can be held responsible.
De bestaande hiërarchieën 'organisaties' en 'personen' worden dus met de term 'actoren' beschreven. De toevoeging 'organismen' is nodig om de nieuwe hiërarchie 'Levende organismen' binnen het facet te duiden. Momenteel wordt deze wijziging in de data doorgevoerd.

25 januari 2011: Amerikaanse AAT nu ook in het Nederlands!

Het Getty Research Institute, producent van de gerenommeerde Engelstalige Art & Architecture Thesaurus (AAT) heeft meer dan 50.000 Nederlandstalige termen aan de AAT toegevoegd. Dit internationaal veel gebruikte meertalige instrument voor collectieregistratie en –documentatie bevat vanaf heden ook termen als prenten, beeldhouwwerk, sieraden, geboetseerd etc.

De AAT is inmiddels ook volledig in het Spaans vertaald en een aantal onderwerpsgebieden bevat tevens Franse en Italiaanse termen. Er wordt ook hard gewerkt aan Chinese en Duitse vertalingen. Dus binnen afzienbare termijn zullen de Chinese begrippen voor kopergravures, affiches en al die andere Nederlandse kunst- en architectuurtermen ook toegevoegd zijn! Klik hier om het AAT record voor 'prenten' (prints) te bekijken

19 januari 2011: Nieuwe functionaliteit in de AAT-browser

De browser heeft een kleine ‘make-over’ gehad en er zijn een tweetal functies toegevoegd op de startpagina. De eerste toevoeging is een scherm waarin steeds tien verschillende onvertaalde concepten uit de Nederlandstalige AAT getoond worden.
Het merendeel van de AAT is professioneel vertaald, en we gaan natuurlijk door met het zoeken van de juiste vertaling voor deze concepten. Door deze concepten inzichtelijk te maken hopen we de kennis van onze gebruikers hierbij te kunnen aanwenden.

• De willekeurig getoonde tien concepten veranderen telkens als het scherm ververst wordt.
• U kunt een lijst weergave van alle onvertaalde concepten krijgen door de knop ‘toon alle’ aan te klikken.
• Als u op de helpknop klikt, opent onze site waar u kunt zien aan welke voorwaarden een termvoorstel dient te voldoen.
• U kunt een bijdrage aan de AAT leveren door een vertaling of ander commentaar via het webformulier aan ons door te geven. Gebruik hiervoor de knop ‘term voorstellen’. Wat u in het veld ‘commentaar openbaar’ invult, wordt bij het concept gepubliceerd.

Dit brengt ons bij de tweede toevoeging: een scherm waar de laatste tien opmerkingen van gebruikers van de AAT getoond worden. Zo krijgt u meer inzicht in wat andere gebruikers van de informatie in de AAT vinden en wat er aan de hand van hun commentaar gewijzigd wordt. U kunt nu ook gemakkelijker reageren op een lopende discussie.

• De meest recente opmerkingen in de AAT zichtbaar voor de gebruikers.
• De mogelijkheid om direct te reageren op een termvoorstel of andere opmerking.

Wij hopen dat deze toevoegingen uitnodigen tot een actieve AAT-gebruikersgroep!

 

22 december: De AAT kerstkaart, wij wensen u fijne feestdagen!

De AAT-kerstkaart, Fijne kerstdagen!

 Helaas, we hebben nog geen afbeeldingen in de AAT. Deze schildering is van Giotto.

6 december 2010: AAT-Ned Nieuwsbrief 7  (klik om de pdf te openen)

Nederlandstalige termen uit de AAT geleverd aan Getty Research Institute

In november 2010 heeft Bureau AAT de Nederlandse vertaling van de AAT aan het Getty Research Institute (GRI) geleverd. Ongeveer 31.000 Nederlandse termen en bijbehorende scope notes zullen binnenkort integraal onderdeel worden van deze meertalige en wereldwijd toegepaste standaard voor het toegankelijk maken van kunst-, architectuur- en cultuurhistorische collecties. Naast Nederlands en Engels is een groot deel van de AAT ook al in het Spaans vertaald.

en verder o.a.:

  •  Uitbreiding en vertaling van de huidige Nederlandstalige AAT
  •  Bureau AAT brengt werkbezoek aan Getty Research Institute
  •  Oproep DEN: help mee bij onderzoek naar terminologiebronnen

Den Haag, september 2010

Nieuwe functionaliteit in de AAT browser toegevoegd.
In het detailscherm van een term vindt u nu nieuwe de knoppen tekst selecteren en hiërarchische positie.
screenshot knoppen.jpg

Zoals de naam aangeeft is de knop 'tekst selecteren' een hulpmiddel om alle informatie in het detailscherm te selecteren waarna u  de informatie gemakkelijk kunt kopiëren en bijvoorbeeld in uw informatiesysteem of een document kunt plakken.

Met de knop 'hiërarchische positie' wordt direct de plaats van de term binnen de hiërarchie van de AAT getoond. Dit was voorheen niet mogelijk, tenzij u handmatig door de hiërarchie navigeerde tot u de gewenste term had gevonden.

Wijziging van velden en veldnamen
Er is een aantal zaken veranderd in de weergave van de conceptinformatie, namelijk:

1. De veldnaam ‘equivalent term’ is veranderd naar ‘alternatieve term’. In dit veld wordt normaliter de  enkelvoudsvorm van het concept getoond.
2. De veldnaam ‘facetcode’ is veranderd naar ‘facet’; en in plaats van de facetcode wordt nu de naam van het facet getoond, bijvoorbeeld: ‘stijlen en perioden’.
3. De veldnaam ‘subject id’ is veranderd naar ‘concept id’; dit is het unieke identificatienummer van elk AAT-concept. Gebruikers dienen dit nummer aan hun eigen gegevens te koppelen om er zeker van te zijn dat een term aan het juiste concept gekoppeld blijft.


Archief

Den Haag, december 2009

De Nederlandstalige Art & Architecture Thesaurus (AAT-Ned) is vernieuwd! Meer dan 2000 nieuwe termen zijn toegevoegd, ca. 600 scope notes zijn geüpdatet en veel onvolkomenheden in de eerdere Nederlandse versie zijn hersteld.

Alle vernieuwingen tot 2007 die in de Engelstalige AAT (beheerd door het Getty Research Institute) zijn verwerkt, zijn nu ook in de Nederlandstalige AAT doorgevoerd.

De veranderingen
Naast veranderingen in de content is ook het uiterlijk van de AAT-Ned aangepast. Tevens is er op organisatorisch niveau een verandering te melden.

1. Van een mono- naar polyhiërarchische structuur
Een ingrijpende wijziging betreft de thesaurusstructuur: de AAT is veranderd van een mono- naar een polyhiërarchische thesaurus. Kortgezegd betekent dit dat termen nu onder meerdere broader terms geplaatst kunnen worden, dus vanuit verschillende contexten kunnen worden benaderd.

2. Semantische concepten afgeschaft
In de Nederlandstalige AAT uit 2000 was een begin gemaakt met het toevoegen van semantische factoren. In de meeste gevallen betrof het hier samengestelde begrippen uit MARDOC4. Destijds zijn deze aan de Nederlandstalige AAT toegevoegd met als doel om meer algemene begrippen beschikbaar te hebben die in allerlei combinaties kunnen worden gebruikt. De oorspronkelijke AAT (de Getty-versie) hanteert deze vorm van ontleding echter niet. Voor Bureau AAT is het updaten, het onderhoud en het consequent doorvoeren van de hiermee verbonden voorschriften zeer arbeidsintensief. Daarnaast bleek het gebruik van deze semantische concepten in de praktijk zeer beperkt. Om deze redenen is besloten om de semantische concepten niet langer onderdeel uit te laten maken van de AAT-Ned.

3. De nieuwe website
Tegelijk met de nieuwe inhoud leek het ons een geschikt moment om het uiterlijk van de AAT-Ned te updaten. De website heeft een complete metamorfose ondergaan waarbij zoeken, resultaten en detailinformatie in één overzichtelijk scherm zijn ondergebracht. Het geheel is nu meer in overeenstemming met de huisstijl van het RKD.

4. De organisatie
Jarenlang heeft het RKD, als licentiehouder van de AAT-Ned, een trouwe partner gehad in het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. Recentelijk is aan Belgische zijde besloten om deze rol over te dragen aan het KIK, het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium in Brussel. Het KIK zal zich met name bezig gaan houden met het verwerken van kandidaat-termen. 


De afgedrukte pagina is te vinden op http://www.aat-ned.nl/nieuws/de-aat-ned-vernieuwd